<< Di Bîranîna-28`saliya
Koçkirina Namî De >>

Mihemedê Seyd Husên

Qehremanê gewre, Kawayê Hesinkar, ji berya 2615 salan ve, dema serê Dehakê sitemkar perçiqand, pê re jî.. miletê Kurd gerden azad bû, û bi desteşanî agirê Newrozê, li ser evrazên çiyan hilor bû, mîna bînerekî dîrokî, muhra xwe di rûpelê zîrîn de payeberz hilanî, herwiha Herîrî, Xanî û Cezîrî, Feqê Teyran û Pîremerd sêpleke navgiran di cîhana wêjeya Kurdî de, li paş xwe hiştin û gelekê din jî .....hd .
Dîdar.. lehengê sirûda "Ey Raqîb", di pesn û navtêdana dezgeyên zendegî de destana mirovên Kurd, bi afirandina wê sirûda berbiçav û yekta gewde kir û ji wê kîlîkê ve, wan gewremêran gav dane zindariyê û mane yadîgarin nirixdar, di çand û kûltûra miletê Kurd de û hîç nayên jibîrkirin, jîware ku îro di vê helekeftê de, her nîviskar vexwendî be, ku bi mafnasî awira xwe derbarî helbestvanê Kurd nemir Namî de bibêje .
Apê Namî.. gaziya keçikan, marşa xortên Kurd daxwazname, agirê Sînema Amûdê, girî û şîndarî, mîna wan tertepêlkên paşmayî, li ser ferşên kevirî nemûşkirî weke pelendarekî bikêrhatî, ji bin xaka Mezopotamiya pelandine .
Mîna niştîmanperwerekî dilsoz û nemekdar. Li gel wê bizava giranbeha, bê gûman her ew li rex miletê Kurdistanî, dimîne yadiyeke xawer û di bîranînên wî de, li ser rûpelên dîrokê, di mîne zindar. Bi taybetî ew afirandina bê tixûb, di hemû tayên wêjeyî de, ew teriz û çêja mûçkelezî dihûnandina ristê de .
Nemaze, ew zimanê yekta ku rêpîvanên helbesta kilasîk, li ser tête damezirandin û bi heman pîvanê, veguhêzeke çak û bilind xiste pêvajoya helbestê û dergehekî fireh, li ber rêveçûna sirûda Kurdistanî, di asoyên nêtewnameya Kurdistanî de vekir û eger ku ne şaşbim piştî nemir Dîdar, bilî Namî kesî din, ev rade di helbesta sirûdî de ne`avêtiye.

Jiyana Wî Ya Ronakbîrî :
Li Serxetê ji dayik bû, li Binxetê, li ser eniya wî hatibû nîvisandin ku bibe xocakî oldar û ji jiyaneke gireftar nexweza dibûrand .
Di demeke bextreş de, ku ji bilî xwîn, hêsir, bobelat û felaketên kambax nebûn, hingî Namî ji nû ve, demardarî li bîrweriya wî dibû mêvan, lewra agirvejîna helbesta kîndar û inirandin ji hinavên wî ew pengizand bajarê Qamişlo, mîna Feqê Teyran, li ber xumxuma çemê Ceqceqê bi cî bû, û bi xuşîna awazên avê re, helbestên evînî û sirûdên navtêdanê yên netewî diherikîn, ji bo tolhildanan, ji bo wê serxwebûn û azadiya dîl, wê çanda koletî, helperestî ji destê sitemkaran rizgarke.
Hingî bi tundrikî kete şoreşê û ala lephilanînê payebilind hilda, dijî xizan û belengaziyê, dijî gêl û kewdaniyê û zavê hozperestî, yên ku ew merbend û zincîr dikirin .
Lewra jiyana xwe kire giraw û qurban, di berevaniya kêşeya miletê xwe de bi gişit .
Namî weke zanyarekî êşnas, helbestvanekî mest û noşdar, tu helekeftên netewî, şîn û şahî, bîranînên navdar û pakrewanên Kurd neman, ku wî bi pênûsa xwe bi helbesta xwe, ew ne hingavt, bi mebestpakî di hemû dabaş û babetên wêjeyî, zanistî, ramanî de, keda xwe mizaxt, çiku zanîn daçekên pêşeng didîtin, ji bo hişyariya gel û ew jê re dima rêbaz û helwesteke hevgirtî, di kar û xebatê de, li gel ku armanca yekem jê re yekîtiya civat û tevgera Kurdî bû, lewra ji nalîna dilê xemgîn û keserdar dibêje:
Xweş bizane tu dibîne va reşik jî bûne yek
Zû bixirka yekîtiyê dest sitemkaran birîn...

Rê Hevalê Wî Cegerxwîn:
Berya kêm zêde, meh û nivekê heye, ku min gotareke lêkolînvanî, li ser hevalê wî yê dilsoz û xoşewîst nemir seydayê Cegerxwîn nîvsand û vaye îro jî, di bîranîna 28`salvegera koçkirina nemir apê Mele Ehmedê Namî de, heman mijar li ser rê hevalê yek armancê, yek peymanê, yek rêbazê, ji yek dibistan û hicrika ol û wêje pispor bûn û di yek darêjê de, hevbestî hevdebûn û herdiwa mildar stûbariya zanîn û şiyarkirina gel, bê westan hilanîn, di wê qunaxa kelem ne kesxandî, jiyaneke tev rencekêşan dibûrandin, ta bi pêdiviyên jiyaneke xwerû kêm peydabûn, xelkên oldar û êlperest nefret didane wan, seraqet zikdirî, sûravk, têkçûn û astengî, di riya tekoşîna wan de komdibûn, hîç ronahî di dawiya nihûnê de xuya nedibû .
Lê belê.. ew qet ji desthilanîn nediketin, ji ser doznama xwe ne didan paş, bi saya wan bîr û baweriyên hesinî, tekoşiyar di qewxa berxwedanê de, tu baguran nikarîbûn wan ji ser armancê vegerîn in.
Lê mixabin.. temen dibeze rojan bê fedî didize û birîn her ku qemûşkan digrin, xincereke nepenî dîtir lê vedkole û ji nûve zêmdar vedigere û îstge piştî koçbûna wan sar mane, mîna wî Ceqceqê rex mala seydayê Namî ziwa û xemgîn maye, zemanekî demdirêj derbasbûye bêyî ku em pê hay bibin, vêca pêdiviye ku em lêborînê ji dîrokê bixwazin, nemaze ku me temen xirş û beyhod berdaye, lê her temen piştî çûna we û bi giştî hemû gewre mêrên navdar û berhemdar weke we, roj mîna tertêlka hatine pejilandin .
Ew av û agirê ku we di kefa destê xwe de hildigirt, mizgînî li we be îro bi hezaran xort û keçên ciwan û zana, xwe ragihandine hafa kar û xebatê û metodên gehîndarî, hemdemî dixebitîn in. Ew tovên ku we çandin bê zexelî, di zeviyên ku we kirêb kiribûn, di giyanê ciwanên xwendevan de kat dane .
Mîna wê xîmava ku di pênûsa we herdiwan de hevrêjî hev, di yek cogê de valadibû, eger ku em nemir seydayê Namî li ser masa rexneyî binirxînin û şîrovebikin, bê guman wî bi xwe, di pêşgotina dîwana xwe de lêborîneke teybet xwestiye, nemaz piştî ku ew ji xwexeber, bi kêmaniya berhemên xwe hayîbû û her di paxavan de rexne bi erênî dipejirand, ev ji nîrikî ve, lê.. ji nîrê dîtir ve, ne li ber rexnê û ne di nav destê dijminan de, hîç ew ji desthilanîn neket, serê xwe ji îşkencên celawizên zindanan re danexist, tevî ku hingî jana êşa xedar, bê hedan di sînga wî de dixebitî ..
Lewra li gora zanîna xwe dibêjim; Nemir dihate jimartin, nimûneyeke pêşeng ji helbestvanê zimanê mader re, di hemû qonaxên jiyana xwe de, çi bi perîşanî û çi jî xenêmayî, her ziman bi xwe, li ba wî kar û xebat û hem jî helbest û mebestbû û her ziman jê re, dima arezûyeke derûnî û alaveke gerdûnî, kesanetiya xwe jî di nava tewên helbestê de nependî dihişt û di gelek îstgehan de, kesanetiya wî ji helbestê cihê dibû, çiku xwe raspêrî afirandinê dikir û mirovekî ji xwe bawer bû .

Çima Nemir ? :
Namî mîna cemserekî helbestvanî, xemxur û gûmanbarê bûgîn û pirsgirêka Kurd, berketiyê rewşa milet ya paşdemayî bû çi civakî, siyasî, abûrî. Vêca bi rastî li gora karîbûna xwe, nemaze di wan qûnaxên ku nemir ezmûneya xwe ya helbestyane bi sîmbol û evsaneyan nimûne dikir, li gel yekgirtina ezmûna kesanetiya xwe bi mirovantiyê re bi giştî .
Naxwe ku mirin û perîşanî du kêşeyên girig bûn li ba wî, lewra kete kêfrateke piralî û şêweyên dijlay, di rûberî wan de xebitandin, mîna niştemanekî xweparêz û nûnerîbar, ji zarotya xwe gelek belengazî û eziyet, ji destê herdiwan dîtin û ew bi xwe bûn, ew bi xwe bûn sedemên serte, ku hişt bi kovişkî birûskên şoreşê ji serê zixta pênûsa wî vedin, qîr û hewaran bigihîne ciwanên Kurd, gazî û fîxanan bide navdar û lehengên evsanî, coş û mêraniyê, giyanê cangorî di jiyaneke sermedî de bihêle û bi wihareng wan sîmbolên evsaneyî gewde bike .
Jiyana ku Namî dibûrand, di tayê mirinê de bû, her ku bûyereke xwîndar û xemgîn li ser pînakî Kurdistanê di bihîst, bayê mirinê li pozê wî dixist, ew ziman, çand û kultûra Kurdî, ku hino hino talandibû, di zikê yên desthilatdaran de dihate bişaftin, nesaxiyê hîn bêhtir ew dexel dadihişte zindana azar û îşkencan, poşmaniyê sincê wî davêt ser evrazê, omîd û hêviyan, li ser lehiya kesera dijberê zilm û zora sitemkaran, berxwedan dikir.
Lê belê, nemir ji qiram neket, bi wan bîr û baweriyên tund bihur, di kêferatê de vekir û ma ew helbestvanê milî, ji ezîtiya xwe şûştîbû û di zemîna jîwar de, ma afrendyarekî serbixwe .
Eger ku em kûr têkêvin jînengeriya gorbihuşt Namî û hûr lê vekolin, nemaze di ezmûneya wî ya helbestvanî kêşdar de, emê têkevin rêwingiyeke dîrokdirêj, qunax bi qûnax, rûpel li dû rûpelê, li jiyana vî ciwamêrê rûmet mezin venerin û berî hertiştî weke mirov û dûv re, çendî akama niştemanperwerî, wêjeya civaka Kurdistanî lê bûye, êş, kul û derdên bêtariyên bêbirîn, li gel dîroka şaristaniya miletê Kudistanî û çawa nimûne destnîşankirine û ew nûneyên perçebûyî bi ser û ber berhevkirine.
Çawa ji kaniyên çand û kultûra netewî helbestên xwe avdane, bi pêşbazî hêviyên mezin li ser avadikirin û pêre jî daxwaznameyên dilê xwe bi raweykî lihevhatî ravedikir, lewra ew ezmûneya xweyî taybet ya helbestvanî berdewamkir û di encamê de, giha ku bejna helbesta xwe, di asoyên bilinde reftarî ya cîhanî bike û stûneke payebilind, di cîhana wêjeya Kurdistanî de rawestîne û ristên wî xweş riya helbestê li pêşiya celebên nûhatî ronî bike û paşê... ew nifşên ciwan pêvajoya seyda tewaw bike .
Eger ku wî ji nav me koçkir, hîç nayê wê wateyê ku ew mir, lê belê di damar û giyanên her kesê welathez de zindî ye, çiku wî şîrava bîr û ramanên xwe, yên berhemdar û wategiran, awir, helwest û pêşinyerên pêwîst, mîna hunerekî helbestyane pêşkêşkirin û li dû xwe ji me re hiştin, loma dibêjin tucarî namire !!.
Vêca ezê dûmahîka gotara xwe li ser apê xwe Namî bi şekir bibirim. Di pêşgotina dîwana Daxwaznamê de apê Namî.. li gel lêborînekê ji xort û keçên Kurd dixwaze temîniya xwe wilo dibêje :
- (Di vê dema ku ez vê pêşgotinê ji xort û kecên Kurd re dinivîsim, ez gihame baweriyekê, ku ez di rojên xweyî dawî de me û dûr nemaye ku serê xwe deynim û kula welatê min bi min re bê veşartin, di gora reş û tarî de, wekî ko bi hezoran ji vî miletî çûne û bi azadiya miletê xwe kêfxweş nebûne . Û ez hêvîdarim ji xortekî Kurd ku roja welat azadbibî, ew bi lez bê ser tirba min û mizgîniyê ji min re bîne da ku êdî ez bi xweşî li wê goristanê razim) .
Bi soz di 11/12/ an de, ezê tev gurzeke gul, herim ser gora apê xwe û mizgîniya azadiya perçakî ji welat bidimê .
Qamişlo 1 / 12 / 2003