POR GULÎVANKÊ

Nîzamettîn Akkur

Dilê te bideman bû, hatibûyî ku ji pismamê dilê xwe xatir bixwazî.

Tu nû pê hesiyabûyî ku dê mêvan here. Lewma te agirê çemberê pêxisti bû û bi bayê bazdanê derketibûyî ji bo pêşwazîkirina wî, li sehaya futbolê, bi navê dîtina dawî, di navbera nîv demjimêrî de-hê porên te şil bûn, di bin ronahiya hîvê de çavên te diçirisiyan-tu bi xwe jî tê nedigihîştî ka çima ewqas dilşa û rûgeş bûyî (çûyîn hebû û dilê te biçoş, rûyê te biken bû)

Ev dîtina ku di bin tavehîvê de bi we her du kesan, li wê qada tenişta xwaringehê, piştî wê rûdana bajarê jor ê nav gelî bi çar demjimêran û li bendêmayîna ber darsobeya kêlek avahiya nîvco pêk dihat, ji bo te him duriyan û him jî çatariya jiyanê bû: Ew lerza ku hestiyên te ber bi qefilandinê ve dibir, ji ber vê egerê bû.

Dengê te bilerz bû, çokên te bilerz bûn, gavên ku di nav peroşmendiya bêrave de diavêtin jî, bilerz bûn. Lewma te kulmên xwe dişidandin, diranên xwe bi ser hev de dikepisandin û gotinên xwe li kurtebiriyê dixistin.

Hate bîra te, beriya çend xulekan bi çavên te ketibû, agirê ku te pêxistibû jî wisa bilerz bû. Ji kû derê rû dabû te jî nedizanî-tenê li xwe heyf dianî-heçku çokên te nelerze, dê ew agir jî nelerize. Ew pêwendî ji kû derê bi te rê çêbi bû, te bi xwe jî nizani bû.

Tenê tiştek bi te dihate zanîn, ew jî hesta tewanbariyê bû; ji serê lingan heya serê mûyên porên xwe bi vê hestê dierçiqiyayî.

Di hundir de, di hundirê mala ji te bi sed gavan dûr de, pêtên agir dileriziyan: Te di livandin, tevgerîn û libatên xwe de bergiriyên xwe digirtin!

Ew diaxiviya û çi di tûrikê wî de hebû, bi hewldana valakirinê berpêşê te dikir, li ber çavên te ên kûr û çalekortî. Wek çavên te her derên te dileriziyan ji sermayê. (ji sermayê?)

“Ma li te pir sar e?’’

Bi şermînî bersîva te ji nav wan lêvên te ên zîvalî derketi bûn:

“Sar e, lê nabe pirsgirêk!’’

Te li xwe mukir nedianî, ema hesta vê sarbûnê te ji berê de dizani bû, ji wan salên zarokiyê, ew raboriya dûr, ya ku bi giraniya xwe namilan ditewînin, patikan kûrmî dikin, ya ku di her bîranînê de hemû laşê te bi ser hev û dî ve dierçiqand, diperçiqand û diguvaşt.

Te dizanî, sarbûn tenêtî bû, tenêtiya di nav hezaran kesan de bû, ya nayê rakirin û hilgirtin, ya ku birîndarker bû.

Û her ku tu bi tenê dimayî, bi erçiqandin û perçiqandina bêpênase ve li kêlek hev dimayîn, tu ewqas birîndar û parçe dibûyî. Laşê te qul û qul, kun û kun dibû; weke moxil û bêjingan.

Bi tenê mayîn parçebûn bû, tu her roj bi tenê dimayî.

Êdî tu hati bûyî rewşeke wisa ku te di rojaneya xwe de, ji bo tenêtiya xwe dinivîsand û digot, “Yekane ye, hevala min, ya ku li min xiyanetê nake’’ Ewqas ku tu dilsozê tenêtiya xwe bûyî. Te jê hez dikir. Ya jî te wisa hizir dikir ku tu jê hez dikî. Hebûn û nebûna te ew bû. kesî tiştek nedabû te, lê di dawiyê de te ji xwe re hevalek peyda kiri bû.

Dayika te ji te dûr di nav mij û morana cîhaneke din de, di hundirê westandineka ku bi te çi wate pê nedihate dayîn de, bi dirûveke çilmisî, bi derbirîneke wek her dem û bi çavên zenûn di hundirê kêrsimandina hiş de peyda dibû û wisa bi te dihat ku hetanî çiyayê Qaf ji te dûr e. Te jî dizanî hezkirineke karibe bide te pê re tune bû. Ger hebaya jî mecal û derfetên wê yên dayînê tune bûn. Ji te re tenê û tenê ew para veqetandî, ya hatî terxandin a çarenûsa diyar dima. Beş û pişka te ev bû: Jê nehatî hezkirin!

(Wê demê haya te jê tunebû, lê pişt re dê tu pê bihesiyayî ku bûye hesta te ya mayînde)

Bi vê jî nediqediya, di ser de jî gava ku ew dîmen û xwiyangên li ber çavên te cardin cardin xwe vedijinandin, hemû raçavkên laş û bedena te ya nazenîn bi ser hev de dihate kişandin û bi te qasên dojehî didane jiyandin, li ser navê bêeleqedariyê û jixwe kesekî/e bi te nîşan bide tune bû, ji bilî xwîşka te a mezin, ya ku di hewla ezmûneyên curbecur hetikandinê de baş niqokar bû.

Di her carê de te lê dinêrî û bi wan çavên te ên kortikî dihate dîtin ku ciyek vala, kêm û noksan dimîne û bi tu cureyî şûna pêsîr û paşila dayikê nagire.

Jiyana te ya pêmenê gelek tiştan dihişt ku tu zûtirîn bi rastînên sext û tund yên jiyanê û yên xwe re nasdar bibî û bi tûjbûn û dijwariya wan re rû bi rû bimînî.

(Ew agirê ku te pêxisti bû, car carna weke beledan di ber çavên te de zindî dibû û hebûnê bi te dida hesandin, ema ev yek çend xulek derbas nedikir.)

Û her ku tu bi wan rastiyan nasdar dibûyî, te didît û pê derdixist ku di hundir de bi wê zarokiya xwe ya ku bêderfet maye parçe parçe dibûyî, di cî de dihatî rewşa moxil û bêjingê, li derve jî ew kesaniya ku ji jiyê te mezintir bû, bedena te a lewaz, qels û nazenîn a ne zêde bejinkurtik, di bin giraniya xwe de bi erdê ve ditepişand û êş û jana nayê hedarkirin pê dida kişandin.

Rengê serbazekî ku ji sê şeran bi binketin derketiye li te diket.

Lewma te jiyan tim wekî berberekî ku divê şer li hember bê vedan didît. (berberiya ku tim tu bi bin dixistî) Civak jî jixwe tim û tim asteng datanîne pêş te. Heta astengkarê pêşketina te bû û-bi gora hizra te-nedihişt ku tu nefes bistînî û bidî.

Baş e kê asteng datanîne pêş te? (te bi xwe jî nizani bû) Lê bi ya te her kes astengkar bû ji bo te. Lewma te dikir û nedikir li ba te hezkirina mirovan pêk nedihat. Ji ber vê yekê dijmin û neyarên te bûn, ji ber vê yekê berber û rikeberên te bûn, raqîb û dijberên te bûn.

Ew şerên ku di nav bêdengiya kûr de te li dar dixistin li hember wan kesên dexesdarên te, di jiyên te ên piçûk de rû dabûn û her ku te jiyek diavêt ser wê rêza temenê xwe, ew şer jî ast û radeya xwe a dijwariyê girtirîn dikirin.

Toq li serê hevalên te nemabûn, tev bi destên te-bidizîka-hati bûn şikênandin. Hinekan bi ser xwe de ji nişka ve ava kelandî peyda dikirin, hinekan jî kezî û guliyên xwe ên hatine birîn didîtin li ber çokên xwe û di nava qajewajan de beref diya xwe direviyan. Di her neqlê de li ciyê ku te xwe veşarti bû ew çavên te ên çalekortî bi xiniziyeke bêpênase û rave hawîrdorên xwe dişopandin.

Tu tenê û bi tena xwe bûyî. Li hember te cîhanek hebû; hemû cîhanê berberiya te dikir.

Loma tu, bi gora xwe mezin bûyî ( kesekî ku te ji xwe re model bigirta tunebû û peyda nedibû li ser rûyê erdê) lê bigorxweyiya te ji sînor û çembera ramanên heyî weke ku dernediket, ji ber ku li pêşberî xwe û di asoyê xwe de tu model nedidît, nikari bû hêza xwe berhev bike û xwe bike modeleke nû. Da ku tu bijî, diviyabû ku tu şer vedî. Şer vedan jî belavkirina hêzê bû. Komkirin û berhevkirina hêzên agirbes bû. Tu, qasî ku bi berberiyên xwe re karibî agirbesekî li dar bixî ne xwedî şiyanê bûyî. Ji ber wê yekê di temenê te de rawestgehên agirbesê tunebûn. Te li kû dera xwe dinêrî, ya kozikên parastinê bûn, ya jî sengerên êrîşê bûn. Bi te ne paşsînor ne jî piştçeper peyda bûn.

Di bingeh de jiyana te raz û nepeniyek bû. Te bi xwe jî raboriya xwe nizanibû ango weke taktîkekî şerê te ê bêdeng ji hêla te ve hati bû jibîrkirin. Tiştên ku mabûn jî bibûn ber û kevirên tirsa te:

Di her qasa bibîrxistinê de tu direvandin û ji hêza dahûrî, têkilî û pêvendiyên malbata ku tu jê hatibûyî dûr dixistin.

Raboriya te ne genciya te a veşarî, bibû tirsa te ya fişarî. Te, yek; ji însanan hez nedikir û dido; ji raboriya xwe!

Mamosteyên te bi te re hetikî bûn, hevalên te ên dibistanê jî, ji pey wergirtina êrîşên te ên hûrik xeriqîbûn. Piştî her êrîşa xwe bi heman derbirîna wan çavan dema tu derdiketî pêşberî maliyên xwe, te, çav li wan dixistin peqpeqonk.

Tu tenê bûyî, bi tena serê xwe bûyî. Ji bo parvekirina tenêtiya te hebû û tunebû tenêtiya te bû. Weke di nav çoltariyê de dareke bi serê xwe, fîq û tenê bûyî. Her şev û roj di paşila tenêtiyê de her ku tu dihatî parçekirin, tu bi xwe dihesiyayî ku di nav yê hatibû civanê te û bi te re diçû wî serê sehayê û dihat vî serê sehayê, qala hinek tiştan dikir. Lê guhên te ne lê bûn. Ema weke guhdarekê xwe raberkirinê de di ser te de kes tunebû.

Di nav meşê de, di bin elenda tavahîvê de her aliyê wî mêvanî hati bû venêrankirin ji layê te ve. Aliyên wî ên herî tarî û zelamat, bi te weke deverên xweşnas dihatin dîtinê. Mirov digot qey çavên kêvroşkan li ser te ne. Her ku te venêran dikir, di voltayê de hisek bi te re dihate çêkirin ku di şûnewar de nêzîk dibî: Ev li xweşiya te çûbû. Yek jî dîtina wî, bi te re volta avêtina wî... Ax kêfa herî xweş bû...

Dem û qasên herî zewqdar bûn, ku tu di nav ewqas mirovan de bi wî re, di rewşa voltayê de bûyî. Devê te ji kêf û eşqê digihîşt ber guhên te.

Te tim bêriya wan rojan kiri bû. Xwesteka te a herî mezin ew bû; niha pêk hatibû.(Ma pêk hatibû?) Tiştekî kêm hebû, pirsên te kujoker û birîndarker bûn:

Ew kî bû ku ewqas sêkûçan li ser rûdêna te diqewimand?

Demjimêr ber bi derengiyê ve dawa xwe hildida. Axavtinên wî di guhên te de mîna rêzmoriyan bûn, te mest kiri bûn, nerm kiri bûn û ji halê berê derxisti bûn. Niha her tişt wekî awêneyekê bû; te lê dinêrî û her tiştên hundirê xwe bêkêmasî û xûmamî didît. Bi vî halê xwe ê niha Heyirî û şaşwaz mabûyî, ku di berê de mîna rûviya bêhna nêçîrê kirî, bûyî, ji dûr ve bêhn disitand, pê dihesiya û ji nişka ve xwe bi ser betlê nêçîra xwe ve ditepişand. Lê niha fena kêvroşka bêguneh melîsankî, di bin perê xwediyê axaftinan de mabûyî.Te qet nedixwest ku ev qas biqede, ewqas ku bi te xweş dihat. Bi wê radeyê ku di ser te de kes peyda nedibû di karê lihevanîna axaftinê de, lê, dîsa jî nexwesteka herî dawî ya bi ser dilê te ve diniqutiya ew bi xwe bû.

Dem, weke ku naqede bi te dihat. Lê belê te weke navê xwe dizanî ku wê demeke kurt şunde ev fersenda mînanî genciniyekê bi te xuya dikir, di rengê çivîkekî de ji nav destên te derkeve û bifire here. Ma jixwe tim û tim wisa nedibû?

Di vê cîhana ku em jiyana xwe jê re parçe dikin, lê ew pê nahese de tu kes tunebû ku qasî te zêde nêzîkê fersandan bibe û ewqas jî zêde fersandan ji dest birevîne. (Te berdida yan nedigihîştin ber destên te?) Temenê te yekûna fersendên jidestrevî bû.

Dema mirovan li te dinihêrtin, hema di cî de tê digihîştin ku çi fersend hene li ser rûyêerdê ku xwe bi xwînê xwedî dike, tev ji nav kefa destên te filitîne, çûne. Çarenûsa te çarenûsa jina wenda bû: Her fersendên ku te wenda dikir, dibû vebalê hemûyan bi xwe.

Ev taybetmendiya ku te xelat girtibû ji rojên raboriyê, tenê û tenê bi te dida nasîn ka çiqas êş û azar bi canê te daye û dide kişandin. Qasî deyza şewitandina Brahîm bilind û qasî heft barên hestirên kihêl giran bûn.

-li ser navê destpêkê wê roja giran û sext dihate bîra te-

çend car bi rik û kerb çuyîn û hatina te pêk hati bû, di ber wê mala biyanî ya ku rengê deriyê wê yê hewşê xwe arasteyî serweriya wan qabileyên babistîn ên çola dûr û bi tenê û xwe şewitandinê dikir? Di her neqlê de ew lawikê netepitî û xêza jênaçe avêti bû jînameya te û her dixwest xwîna li serê zindî bihêle, li ber derî, te digot qey lêviya te bû, bi çavên xemnexwer û guhnedêrê hêza te çûyîn û hatin dişopand.

Di her neqlê de, ku te hewl dida bi bayê bazdanê bêeliqandin ji wê xala dojehî birevî û derbas bibî. Lê belê di her carê de wêrekî û lezginiya wê zarokê dihat û li ser navê şimaqeke şidiyayî dipekiya û di hinarokên rûyê te de dişiriqiya.Her derbasbûna te bi germahî û tevza wê şimaqê ezab û êşa dojehî bi te dida kişandin. Lê bêyî tiştek ji wan destên te ên lewaz û qels were kor poşman, di nav bêtîrûşiya heyf û mixabinê de û sertewandî vedigeriyayî malê. Vê neqlê jî demjimêrên ku li malê bi ser te de diboriyan wî laşê te, yê ku ji ber tiştek ji dest nayê radihejiya vedigerandin hewşenga birîndarkirinê.

Te li xwe mukir nedianî, lê ev qasên malê yên di bin bandora wan demjimêran de diboriyan mînanî vehesandina serûmê li te dihatin. Ji serî heya binî wek şekirê qulqulî li te diqewimiya: Hem qulqulî dibûyî, hem jî diheliyayî.

Maliyan serên xwe diteqandin, lê nikari bûn wateyekê bidin vê rewşa te. Di nav heyîrîn û şaşwaziyê de-hinek jî bêçare-li te dinihêrtin û li ber xwe diketin. Di ser de jî tênedigihîştin ka çima her ku diçe tu lewaz û qels dikevî. Şev û rojên te bi dêrana birîndarkirinê derbas dibûn.

(Mêvan di rewşa pêgermokê de digote te; tu wêrek î, zîrek î, hêza te heye da ku dawî li vê rewşê bînî-qurpênî bi dilê te diket, lê ew pê nedihesiya)

Rojên xopan û dêrana birîndarkirinê li ser navê bez û goşt tiştek bi laşê te ve nehişti bûn. Kê dikir ku li te binihêre, digot qey li ser wê silûetê çend hestiyên hişk û req mane,. Ema nizanibûn ku ji bêçaretiyê helandina te pêk hati bû. Li ba wan tiştekî din jî hebû, lê belê ka te ditirsîne yan jî dilê te digeşînê ne diyar bû.

çawa ku mirov çiqas bi tenê dimîne ewqas parçe, wesle û birîndar dibe; tu hem tenê dimayî û hem jî parçe, wesle û birîndar dibûyî. Ev ne ji wê azînê bû ku te bi dilê xwe bijarti bû: Hati bû û li ser daxa eniya te-ya ku berîdana wê di destê mirov bi xwe de ye-xwe dabû rûniştandin, bi alîkariya çend aliyên te yên nebes. Rewşa ku dihate jiyandin te anî bû xaleke wisa ku te li xwe mukir nedianî, ema her êvar bi xwestekeke mezin te xwe diavêt nav vê gola parçebûnê. Hêzek ji hundirîn her roj bi destê te digirt û ber bi wê kolanê ve dibir. Gava ku tu beref wê kolanê ve diçûyî, te tu caran li paş mêze nedikir. Hestên te, yên ku bi te dihatine jiyandin, di wê qasê de ewqas tevlîhev û li gor xwesteka dilê te bûn ku, ev taybetmendî li ber çavên te ên kortikî nediket.

Lawikê netepitî bi bendêmayîneke çarçavî çav li riya te bû. Ling û rûdêna te pîkolî dikirin, lê ew hêz-ku te bi xwe jî çi wate nedidayê û danasîna wî bi te peyda nedibû-te dida kişandin û li ber tevz û germahiya wê şimaqa ji pizotê agir dida sekinandin.

Dengê girîn û qîrînê bi ser bazdana te ya ber bi malê ve diket, incax di hundir de jî ew hêza ku danasîna wê li ba te peyda nedibû qîr û dirûşmeyên dilgeşiyê bi ser hilma xwêdana te ve dikirin.

Tu bi xwe-di nava şaşwaziyê de-dihesiyayî ku hin tişt bi te rû didin. Êdî tu dihatî rewşeke wisa ku roja piyên te li wir neketibaya û germahiya wê şimaqê di hinaroka rûyê te ê piçûcik de hilnegirtbaya, pişt re jî di nav qîr û dirûşmeyan de xwe negihandibaya odeya xwe a tenêtiyê sebr û hedana te nedihat.

Hema ji ber xwe ve ew pîlan û senaryoyên ku mebest li xwe anî bûn, bi alîkariya hinekan di nava biryarmendiyê de herin û rûdêna wî lawikê netepitî bidin guhertin, ji hişpaka te derketi bû û çû bû.

Tu bi xwe dihesiyayî û baş tê digihîştî ku hebûna te li ser parçebûna xwe çêdibû. Ev azîna xweçêkirina te-ku xwedayên mezin nekin nesîbê çi xwedîviyanê-bû. Lewma çend ezmûneyên li ser hev ku tu tê de peyda dibûyî, li ser te qasî vê azînê bandordar nebibûn. Ji te re nebibûn têkberê nîşandana çi hebûniyê. Ji ber vê yekê te xwe bi paşil û pêsîr û hembêz bi wê azînê ve aland; da ku ji destên te neçe û nefilite, her dem û qas dên û bala te li ser bû.

Hemû berevanî û bergiriya te hetanî wê rojê, ew roja ku stêrka gerok dikete dûpişkê û sêkûçeka neyinî bi stêrka neptûnê re çêdikir.

Dengê te bilerz bû, çokên te bilerz bûn, gavên ku di nav peroşmendiya bêrave de diavêtin bilerz bûn. Hêdî û bidizîka te xwe digihande wê kolanê, zamboq vala bû, te hewl dida ku tu herî ber deriyê wê malê, kes tunebû, her der vala û ker bû, lawik ne li ciyê xwe bû, mala xwe bar kiri bûn û çû bûne paş çiya û deştên nayên gihandin. Giyan di çokên te de nema û cîhan tev de li ber çavên te reş bû.

Tu vipîvala mabûyî, îclaftazî bûyî, bi tena serê xwe (jixwe tu bi tenê bûyî) û bêkes mabûyî.

Direcifiyayî, dileriziyayî, her aliyên te dihate hilanîn; her tişt li te sar û qeşayî dihatin. Bi tenê û bêkes mayîn wek qeşa û qufilandinê bû. Te xwe weke di nava hendefa bêbinî de hîs dikir; hesta ketinê laşê te di hundirê haritiyeke mezin de dierçiqand. Wisa li te dihat ku tu ji rakêşana erdê qut bûyî û mînanî berkareke ku hatiye avêtin nav valatiya gerdûnê bûyî.

Salên ciwanî û keçikaniya te di nav vê hesta valatiyê de derbas bûn û çûn. Hesta valatiyê û hesta qutbûna ji şûnewar weke aşûtên fetisok û xeniqok bi ser te de hatibûn û wê bedena te ya ku dişibiya darikê niftikê girti bûn nav dijwariya xwê û qasî 7 sal û 84 mehan di nav şidandina lepên xwe de bi xedarî givaştibûn. Dema ku tu bi ser hişê xwe ve hatî, te dît ku gihîştiyî 21 saliya xwe. Weke ku te sedsalekî derbas kiribe bi te dihat û tu tê digihîştî ka çima dîroka jinê nehatiye nivîsandin. Qutbûna ji şûnewar ya te sedsalek bû, ya wan çend hezar sal: We heman çarenûs di eniya xwe de hildigirt. Hestên we mînanî hev bûn; bêpênas û nehatî nivîsandin.(ya jî qasî neyê nivîsandin bêrave)

Çarenûsa we weke hev bû, wê gavê dê heman rê ji hêla we ve hatibana şopandin.

Lê bi te mecal û hêz nemabûn ku karibî careke din bûyerek fena wê bûyera valatî û qutbûna 7 saliyê bijî. lewma te nedixwest careke din jîn û jiyanê li xwe biherimînî û xwe serserîkî biavêjî nav bûyerên paşnediyar. Te gavên xwe bi hendazetiyê diavêtin. Beriya ku tu bigihêjî biryarekê te hemû vebijark venêran kir. Di dawiya dawî de tu gihîştî wê encamê ku herî û dûr bikevî ji welatê ku her roj tenêtiya te gurtir dikir.

Axaftinên wî bi ser hev de dihatin, bi dengekî nerm û dilovan ev rêzik li ser hev dikirin:

“Ew tolwergirtinên te ên zewqdar lê piçûcik, ji ber di xwe de nepeydakirina nîşandana hêza mezin in...’’

Û te jî di nav hêrsa xwe ya di nav diranan (nediyar) de bi rengê sermayê wiha lê vedigerand:

“Tê bîra min, di zarokiya min de, mezinan li min dixistin. Ez tim bêçare û bêhêz dimam!’’

Di wê xopan û wêrana zarokiyê de her ku lêdan li te diket, tolwergirtinên te jî zêderî digirtin ser xwe û yeko yeko toqên poran, berçavkên pîr û kalan, pênûsên maliyan û solên mêvanan şikênandin di xwe de peyda dikirin.

Lê belê ev tenê nedigirt egerê xwe ji bêçaretî û bêhêziyê, ew hezkirina ku kêmasî tê de dihate raberkirin, bi şikênandina tiştên piçûcik û hûrik li wan vedigeriya li ser navê heyf hilanînê. Û di aliyê din de jî wê parçebûna te jî li gor teşeyê lêkirinê kamil dikir.

Çawa ku parçebûn û birîndarbûn li xweşê te dihatin, parçekirin û birîndarkirin jî ewqas li xweşê te diçûn. Lewma dema ku te dilê mirovan dişikênand (ya jî dihişt) ji te re nedibû derd, de ka tu dilê hinekan dişikênî. Tenê xema te ew bû ku xelxela berjewendiyên te-ev teşeyê xweçêkirina te bû-dê bişikê; çokên te dileriziyan û hişê te tevlîhev dibû. Hingê hezarûyek rêk û azîn dihatin ber çavên te, da ku wê şerîta xweçêkirinê bibî serî. Lê tiştên dibûn ne li gor xwesteka te bûn. Te digot qey di ciyekî de kêmasi hebû. Her çende ku bi parçebûn û birîndarkirinê xweçêkirina te-ji bo çend xulekan çêdibû jî-ji bo têrbûyînê qîm nedikir. Ew hesta tenêtiyê dev ji te bernedida û axîn û vaxîn ji te dianî.

Tu diçûyî kû derê weke siya te bi te re bû. Jixwe hevalê te, yê ku qet li te xiyanet nake ew bû. Te terîqet li ser terîqetan guhert, bajar li ser bajaran, welat li ser welatan, lê dîsa jî tiştek ji tenêtiya te kêm nedibû.

Zewac? Gengaz nîn bû ku tu wêrekî bi xwe re bibînî da ku wî sînorê nenas derbas bikî. Li ser vî rûyê erdê cîhanê çiqas kar û barên girseyî peyda bûn, bi serlêdana te ve rû bi rû mabûn, ema yek ji wan jî nebibûn xwedîşiyana kêmkirina tenêtiya te.

Çima ewqas êşa tenêtiyê?

Ger ev pirs ji te hatibaya kirin, bersîveke ku te kariba bidaya tune bû. carna tu bi xwe jî li xwe heyirî û şaş dimayî.

Wê rojê hetanî ser devê xwe bi xembariyê ve dagirtî û tijî bûyî. Li ser bankê rûniştî bûyî. Lêviya trênê bûyî. Hizir û ramana te di wê kêliyê de erjeng hilû û şayîk bibûn, wek zayîna kêvroşkan li dor hev bilav dibûn. Zêde na, qaseke din dê ew trêna xeyalên te bihata, te li xwe siwar kiriba û biribana wan welat û şaristanên nenas. Tu bi her tiştên xwe ve hazir û amade bûyî. Lê ji kû derê derketi bû te bi xwe jî nizanibû, ew zaroka netepitî ya ku bi alîkariya destên bavê xwe di nava jiyanê de bi rê ve diçû û gav diavêtin, hati bû kêlek te, hema ji nişka ve sekinî bû, bê sedem tif kiri bû porên te û çû bû.

Wî tu kuştibaya ji te re çêtir bû, erd qelişîbû û tu heft qet binê erdê ve çû bûyî. Çû bû, te nikari bû ew bigirta, weke her car ku bi te diqewimiya, li ser navê fersenda dawî tiştek tune bû di destê te de. Ew kêliya ku tu li bendê bûyî trêna xeyalên te were û te li xwe siwar bike, bibe ber bi asoya hêviyên te ên mezin ve, ji kû derê hati bû nediyar zarokekê netepitî- ku bi serê xwe nikari bû di nava jiyanê de gav biavêje, keti bû navbera te û wê asoyê û-her tişt li te herimandi bû.

Laşê te weke pertikên ber bayê dileriziya. Hesta fedîtiyê hemû goştê canê te di mengena xwe de derbas dikir: Tu hûr hûrî dibûyî!..Te digot qey wê zaroka netepitî tifa xwe a kerax ne pekandi bû ser porên te, hema weke deqeke ku jê naçe bi ser xeyalên te ve zeliqandi bû. Di qasikekê de hemû hêvî û xeyalên te ji serî heya binî rûxandi bûn û li bin guhê hev dabûn. Êdî tu hati bûyî rewşeke wisa ku ditirsiyayî careke din wan xeyalên tiflêkirî biramî û bînî bîra xwe.

Lê di aliyê din de ew bûyera bêtalox-her çende ku te bi xwe jî fêm nedikir-rewşeke pir sosret û balkêş bi xwe re diafirand. Her roja ku di ser temenê te re derbas dibû, wisa dikir ku li ba te zêdetir hezkirin ji porên te re çê bibe, ku tu caran te wêrekî bi xwe re nedidît serê meqesê nêzîkê wan bikî. Te, ji wê zaroka netepitî (û hema bibêje ji hemû zarokan) nefret dikir, lê dîsa çi sosret û balkêş bû ku her qas û her kêlî tilîkên destê te ên hestîkok li ser mûyên wan poran bûn û ji hezkirina naverasta dilê xwe wan mis didan:

Te digot qey ew tif bûye misk û ember, ewqas ku li

xweşa tilîkên te diçûn.

Ne ku ji kesên din re bibêjî, te wêrekî û zîrekî bi xwe re nedidît ku li xwe mukir werî û bibêjî, çî ye ev nakokî? Tu ewqas ji aşkerekirina wê nepeniyê ditirsiyayî.

Lê tenê û tenê te dizani bû li vê cîhana ku mirov weke mîroyan zêde ne, tikûtenê mirovek hebû li ser navê ku ewqas dilêr, serkeftinêr û fêris e; di karê derbeya dijminê xwe de ji xwe re paya xwe ji nû ve afirandin derxistine. Mirovên şaristana wî welatî-weke ku te hêvî dikir ji xwestek û payînên te re her çende ku nebi bûn bersîv jî-heke ku bibana nasdarê vê rewşa te, wê li ser her du çavên xwe, di naverasta eniya xwe de çavekî din jî hiligirtibana.

Rojek ji rojên ku tu di nav xwêdana şanogeriya rojhilatî de dierçiqiyayî li wî welatê rojavayî tiştekî ku nehatiye dîtin qewimî.

Piştî nîvro bû, bi mebesta her piştî nîvroya asayî ya jiyana te serê xwe danî bû keviya kursî û di xew re çû bûyî. (xewn bû yan ne xewn bû te bi xwe jî nizani bû, belkî jî rastîn bû) Tiştê ku te dizanî, navnîşanek xisti bûn nava destê te. Belkî jî cara yekem bû ku di jiyana te de ewqas per û baskên şabûnê bi te ve çêbi bûn. Lê dîsa jî dilê te biqilqal bû; weke ku tu ji aliyekî xwe ditirsiyayî. Di hişê te de baş nedihate pênasekirin, lê hîsek bi te re çêbi bû û bi te dida raberkirin ku dê gelek tiştên erênî çêbibin.

(Kê dizane, belkî jî stêrka bercîs hati bû û li ser burca te rûnişti bû)

Ev ji bo te dihate wateya gaveka nû. Dibe ku jiyana te (ya ku li te pir zor dihat) bikeve duriyanekî û beref başbûnê ve biçe. Ev yek dihişt ku hizra te ya di der barê çarenûsê de hindek guman û şikan bihewîne. Hêdî hêdî ramana te beref ku ev jiyan ne çarenûs e, xweçêkirin êdî pêk nayê ve disewiya û dihişt ku pê re hêviyên nû derkevin rastê.

Bi rastî jî pêdiviya te bi vê zaf hebû. Tenê te dikaribû wate û girîngiya vê teslîm bikira. Ji ber ku tenê te dizani bû ka çi dijî û çi najî.

Her çende ku tifkirina wê zaroka netepitî li ser hêviyên te yên welatê rojava ê xwedî sikûmên qeşayî çêbibe jî, te dev jê berneda bû û heman rêgeh şopandi bû. Mirovên wan deran nedişibiyan te, jiyana wan ne wek jiyana te bû. Pê dihesiyayî ku her tiştên virê ji te cewaz in û bi te zehmetê didine jiyandin. Hema di ciyê xwe de rûniştî dikarî hezar sedem û bahaneyên li wir nemayînê jimartiba.

Te bi xwe jî dizanî bû ku li ciyekî binê lingê mirov bixurî, hincet û bahaneyên mirov weke kuvarkan şîn dibin.

Jixwe mayîna te ne ji kêfê, ji neçariyê bû: Mîna çarenûsa tevahî jinan.

Her rojên derbas dibûn, bi derbasbûn û dûrbûna xwe re te jî ji wê nêvengê dûr dikirin. Ev yek di aliyekî de dihişt ku ji bilî xwe kesî esas negirî û di aliyekî din de jî dibû sedem ku li hember xeta ronahiyê xwe negirî dest. Jiyana te, ya ku di nav vê ketûberiyê de berdewam dikir ne li gor xwesteka te bû. Te têr nedikir, qîma te pê nedihat, lewma li hember derdora xwe tim dibûyî belavkar, birîndarkar, êşandiner û jandar.

Bertekên te yên ji nişka ve weke birînên kêm girtî diman, li ser mirovan. Lewma ne keçik hevalên te yên ku te bidizîka toqên wan dişikênand mabûn li dora te, ne jî kurik hevalên ku awêneyên wan biderizînî. Bêhewldan û nêrîn, hema ji ber xwe ve tu bibûyî tenahîparêz. Êdî ev ji te re nedi bûn xem, di nava destê te de navnîşaneke qirase hebû. Her tişt bi te weke jiyaneke nû xuya dikir. Ew rojên ku tu neçar dimayî li diji xwe şer vedî li paş diman, ew qasên tirsa ku wê pêgirê hilweşînê bê, pir li paş mabûn-dûr bûn-niha tiştekî nû hebû. Wê pêdiviya te bi zirxên nû çêbibaya yan na?

Te nizani bû, jixwe yên bi te peyda dibûn besî temenekî dikirin.

Te lixwekirina zirxan baş pêk dianî, gengaz bû ku di aliyê de bikevî kêmasiyan, ema di vê xalê de qet û qet. Lewma di kîjan demê de bi kîjan cilûberkê-bi gotina zelal zirxê-kîjan zilam ango jinê li xwe bikî ne diyar bû. Lê heke ku deşîfre bibûyayî cîhan tev de hatibana nikari bûn careke din wê zirxê bi te bidine wergirtin, ewqas ku tu di vî karê xwe de hesas bûyî û ev yek jî dihişt ku li derve tu weke yeke ku tenêtî qet li dorê peyda nabe dihatî nasîn.

Ji bo te kesan bi xwevegirêdan bêwate bû, jixwe çi demê mebesteke te ya wisa li dar neket û diyar bû ku dê li dar nekeve jî. Te ne li jor otoriteyê dipejirand, ne jî di bin xwe de rajêriyê. Qasî ku bi wan tiştan re mijûl bibî wextê te tune bû. Hemû derdê te ew bû ku di vê navnîşana nû de mînanî wan her du lawikên netepitî peydakirina yekî bû.

Di rojeke tijî baran de ketî rê.

Di rojeke şapebaran de xura lingên te bi xwêdanê re nasdar bûn.

Di hinavên te de dengekî digote te; jixwe jiyan şapebaran e!

Baran dibariya û laşê te di bin barana bihara sala nû de ber bi jiyana xwe ve diherikî.

Hatî û gihîştî şûnewarê ku te di dilê xwe de dihewand.

Mirov, pêşî şûnewarê xwe di hundirê dilê xwe de dihewîne û mezin dike.

Ji ber ku di dilê her mirovê de şûnewarek heye, (kes nizane, lê) ev şûnewar tenê û tenê Zagros e. Û te di dilê xwe de Zagrosek hildigirt û diçûyî Zagrosan.

Piştî çend salên li paş hiştinê di dilê te de Zagros û tu li Zagrosan, te dest bi nivîsandina çêrokekê dikir, di dawiya dawî de xala ku tu hati bûyê ev bû û bi ya te pêkhatineke qençtirîn bû. Te dizanî çêroknivîsandin xweçêkirin e.

Jixwe sê cure azînên xweçêkirinê hebûn li ser rûyê erdê vê cîhana bisemyan.

Te serî li ya sêyemîn xisti bû, ji ber ku şensê te yê serî li ya yekemîn ya ku bi riya Gelawêjê dihat, nav li xwe datanî evîn û ya duyemîn ya ku bi riya kuştinê ve li dar diket tune bû; Gelawêj dûrî te bû û qasî ku tu nikaribî kesan bikûjî dilê te ji xwînê li hev diket.

Te çêrokeke ku di hundir de yek dilêr peyda ye nivîsand. Tenê dilêrek, dilêrê ku ji hêla kesî ve neyê parvekirin.

Dilêrê ku dê te rizgar bike ji tenêtiyê. Dilêrê ku dê te li ser baskên sîçivîkan bi xwe re bibe paş çiyayê Qaf. Dilêrê ku keybanûya wî ya li ser pişta hespê spî tune ye. Dilêrê ku xwemalê afirandinêra xwe ye û bibe dildarê wê.

(Êdî axavtinên we beref dawiyê ve diçûn. Jixwe hizra te jî ew bû, çend xulek mabûn ku agirê çemberê temam bibe-te nedixwest ku tu qet gavan bi wir ve biavêjî, hesta çûyînê mînanî mirinê bi te dihat-lê te hîs dikir ku hêdî hêdî beref hinek tiştan ve dihatî.

Ev hîskirin kujoker bû-ne birîndarkar)

Tu, bi dilêrê çîroka xwe re bibûyî yek, ku kesî nikari bû pê derxîne ka afirandinêra wî tu bi xwe yî yan na. Tevahîbûna te pê re pêk hati bû. Di heman demê de ev dihate wateya çiqilekî nû di jiyanê de, ku tu karibî pê bigirî. Cara yekem bêtenêtî, bêbirîndarkirin, bêparçebûn, bêweslebûn, bêherijîn, bêlêdan, bêletebûn û bêxorekirin xweçêkirina te pêk dihat, him jî bi afirandina gor xwesteka te.

Her tiştên dilêr bi destên te û li gor xemla xwestekên te hati bûne çêkirin. Lewma te xwe di vê xalê de pir şensdar hîs dikir û payek ji xwe re jê derdixist.

Stêrka Gelawêjê dûrî te bû, lê tîra evînê li nav kevçika dilê te keti bû; him jî çawa ku te xwesti bû wisa.

Tu evîndar bibûyî, evîndara afirandina xwe, evindara dilêrê çêroka xwe.

Te xweşik afirandi bû û tu li bendê bûyî ku evîna te jî xweşik pêk were û bibe çêroka evîndariya ku ji dîrokê re bibe mal. Hebûn û tunebûna te ev bû. Çiqilê jiyanê ê mayî di destê te de tenê ev mabû.(xwedê neke ev jî biçe!..) bêyî vê ne tu ne jî jiyana te li ber çavên te şênber nedi bûn.

(Wî pirsa dawî ji te dikir, beriya ku derbasî axaftinên xatir xwestinê bibe:

“Di nava artêşa rastiyan de, tu weke dererastiyekê dikarî şer bikî û xwe li ser piyan bihêlî?’’

Gotinên te ji biryarmendiyê wêdetir pelçiqî û şikestî bûn:

“Ez ne dererastiyek im. Ez lêgereke azadiyê me!’’)

Dererastî çî bû? Çî ye lêgera azadiyê?

Te digot ez lêgereke azadiyê me, lê hemû hewldanên te, ji bo rajêrkirina dilêrekî bûn. Belkî jî diviya bû ku tu çîrokeke bêdilêr binivîsînî. Û tu bêxebera xwe hatibûyî xala ku te qet nedixwest û hêvî nedikir: Xala rajêrkirinê!

Te bi xwe jî dizanî ku ev, ne bi te ne jî bi çarenûsa we peyda dibû. Di pênasekirina xwe de jî zor bi te dihate jiyandin.

Afirandinêra ku dixwaze afirandina xwe bike kole!

Ne wêrekî ne jî hêza ravekirina vê bi te re ne peyda bû, de ka tu karibî ji dilêrê xwe re, vê rewşê vebêjî. Gotin jî li te ecêb û xerîb dihatin. Hesteke wisa bi te re çêdikir ku te ji ber xwe ve şerm û fedî dikir.

Te bi gotinan û axaftinan nedigot, lê belê yeko yeko zincîrên xwe ên binkeftinan bi hewayeke dêlindêzî û homanî ji stûyê xwe derdixist û hewl dida ku li stûyê dilêr bikî. Bi rastî jî li gora te azadî çi bû?

Kolekirina berdilka dilê me bi xwe bû yan na?

Te nizanibû ku piştî gaveke din dê di dilê te de gotinên wiha bigerin; ax dilêrên çêrokan, rasteqîna mirovên cîhana tuneyî, belkî jî hinekan xwestek nîşan nedabana da ku têkevin şûna we, ne dilêriya we dima, ne jî rasteqîna we. Baş e hun çima hez dikin ku tehde û azarê bi afirandinêrên xwe bidin kişandin û wan çiya bi çiyayan, diyar bi diyaran, deşt bi deştan li pey xwe bidin gerandin?

Û niha afirandinêra we bênav, û niha afirandinêra we bênasname...

Û vêga tu bênav, û vêga tu bênasname, rasteqîneke şilfûtazî û bêçare...

Û vêga tu di paşila xwe de germahiya dilêrê çêroka xwe hildigirî, bi hilgirtineke bêpêşnûma...

Wî bi derbirîneke vebir goti bû te:

“Dereng e, divê ez biçim!’’

Deng bi zorê ji qirika te (ew jî bi xizêniyê) derdiket:

“Ma tu bimînî nabe?’e di qirnik de bû.

(Dûpişkan kengê stûyê xwe dixistin qirnik?)

Dilêrê te çû bû, hemû jiyana te girti bû ba xwe û çû bû. Te terk kiri bû, keti bû pey dilêra xwe û te bi çêroka bêdilêr hişti bû. Weke her afirandinê, afirandina te jî di dawiya dawî de te terikandi bû û çû bû. Tenê bi terikandinê ve jî nema bû, hemû jiyana te jî bi xwe re biri bû. Te bi hebûna te a îclaftazî, tiptazî, riprût, rûtûrepal, çilptazî û bêberevanî hişti bû.

Te ew afirandi bû, lê ew te...

Çavên te diçûn ser agir, çembera ar qediya bû. Carek du car dûpişk li dor xwe zivirî, her ku diçû bêmecal û derfet dima. Êşa canê wê di canê te de der dibû. Di dawiyê de bi xwe re derfet nedît û derziya xwe li naverasta pişta xwe xist...

Aveke sar ji nîveka dilê te ber bi her derê te ve herikî.