"Osman Sebrî, helbestvan û nivîsevan"

Cankurd

Efrin.net 11.05.2005

Di sala 2003ê da nivîsevanê kurdê xebatkar Mihemmed Mela Ehmed, ku ji xelkê Cezîrê / Navenda Kurdistanê ye û demekê bi xwe jî li gel Osman Sebrî (Apo) di Partî Demokratî Kurdistanî Sûriye da xebitiye, pitûkek bi Kurdî û Erebî li Berlînê, li ba Havîbûn, wek jînenameyeka rêberê mezin û têkoþerê nemir Osman Sebrî belav kiriye, tê da lêkolînek dirist û hêja li ser Osman Sebrî (Apo), ji aliyê Kurdekî ve çêdibe, û tevî ku ev pirtûk pir bi derengî hat nivisîn, lê dîsa jî em dikarin bibêjin, ku pirtûka Mihemmed Mela Ehmed deriyekî baþ bo lêkolînin hîn firehtir û nêzîktir, li ser jiyan û xebata (Apo) vekiriye.                     

Belê, vaye pirtûka duwê, li ser Apo, îcar tev bi Kurdî, ketiye ber destêd xwendevanan, ew jî pirtûka niviskarê hêja Heyder Omer e, ku ji xelkê Çiyayê Kurdan /Rojavayê Kurdistanê ye. Pirtûka Heyder Omer li ser Osman Sebrî, wek helbestvan û nivîsevan, di sala 2004 da, li Berlînê, li ba EVRA Verlag hatiye çapkirin. Lê belê di sergotina nivîsevanê pirtûkê da ev hatiye nivisîn: "Berî pêþî, min gotarek, bi boneya bîranîna 93 saliya wî, nivisand. Sernavê wê "Helbestvaniya Osman Sebrî" bû. Ev gotar sala 1998ê, li Þamê, li mala wî hate xwendin, û di kovara "PIRS" hejmar 13 de hate weþandin. Di dû re min ew firehtir kir, û di sêmînarê, ku roja 13,01.2001 ji bo 96 saliya wî li bajarê BAD SALZUFLEN (Elmanya) hatibû li darxistin, min ew xwend, û di kovara "PÊNÛS" hejmar 8, di bin sernavê "Osman Sebrî wek helbestvan û ramanbîr" de hate weþnadin." (Binêr: rûpel 8)  Wilo ji me re diyar dibe, ku herdu lêkolîneran di ber hev re, belku bê ku hevdu binasin jî, xwe bi jînenameya mamhosteyê têkoþînê gêro û mijûl kirine. Ew valahiya dûrokî ya di vî warî da di pirtûkxaneya kurdî da bi xebatên xwe hêja

dagirtine, û ji me re berhemin, ku pir pêwîst bûn, derxistine tirata lêkolîn û gengeþiyê. Bila dest û çavêd herdukan nerizin, da her û her me bi xebatin wilo giranbuha dilþad bikin.                                                                 

Heyder Omer, ku bi xwe edbiyata erebî xwendiye û demekê mamhosteyê zimên bûye, bêguman xwe bi zarê Kurdî re pir gêro kiriye, û gelek salan jî bi Kurdî nivisiye, lew re em dikarin bibêjin, ku zimanê pirtûkê asan e, zelal e, xweþik û hêja ye.. Em dikarin bi peyvekê bibêjin "Kurmancîe" ye. Ez dibînim, ku gelek niviskarên Kurd hene, û bi taybetî li bakurê Kurdistanê, gava berhemêd xwe diweþînin pir dîna xwe nadin ser paqijkirin û kurdîkirina zimanê nivisandinê, û bi wê þêweyê zarê me yê Kurdî, mixabin!, tê herifandin. Bo vê yekê ez supasiya kek Heyder Omer dikim, ku bi zimanekî delal û kubar ev pirtûk ji me re lêkiriye.                       

Niviskar xwe gelek westandiye, weku wî bi xwe jî gotiye, pir ji zû ve.. Ew vegeriye dema "serdema!" Osman Sebrî (Apo), ew dem bi hûrnêrînî tevdaye, kesaniyên wê demê dane ber hev, li rewþt û dêmenên wan ên ramyarî, malbatî û neteweyî ( ) temaþe kiriye. Ew jiyana rêzanî, civakî û roþenbîrî di navbera þoriþên herdu þêxan de, Þêx Ubeydullah Nehrî û Þêx Seîdê Pîran, ku di wê demê da Apê Osman zarotî û xortaniya xwe borandiye, dide ber lêkolînê, ji me re hûrikiyên rojane derxistine meydanê ( ) û em bi wan bûyerên ku di jîna Apo da bûne, baþ haydar kirine. Ew derbas dibe rojava û jêriya Kurdistanê, jiyana rêzanî û civakî ya Jêrxetê di navbera 1920 û 1975 dide xuyakirinê, û jîna Osman Sebrî gav bi gav dide ber rohniyê. Eve jî bo lêkolînên dema pêþ me giring û pêwîst in.                                                                             

Heyder Omer di pirtûka xwe da bi hostayî li ser jiyana wêjeyî û roþenbîrî ya Binxetê (Parçeyê Kurdistanê yê di bin destê Sûriyê da) radiweste, pir baþ diçe ser xebat û berhemdariya Bedirxaniyan, Cegerxwîn, Qedrîcan û mezinên me yên din.

Ew bi hostayî jî diçe ser kovara Hawarê û hikariya wê di xebat û jîna Osman Sebrî (Apo) da. Niviskar derbas dibe, tê ser jiyana wêjevanî ya nûjen li Rojavayê Kurdistanê û gelek navên giranbuha tîne bîra me.. Bêguman eve jî pir baþ e, da em hikariya Osman Sebrî (Apo) di jîna wêjevanî û rêzanî ya gelê Kurd da, li Jêrxetê binasin, lora ku evana tev bi kesaniya wî, bi xebat û kefteleftên wî hiker bûne… Ev jî parek giring e ji lêkolînekê li ser kesekî wek Osman Sebrî (Apo), ku evqas rêç û þopên bêlî û xuya li þûn xwe hêþtine.                           

Heyder Omer di pirtûka xwe ya giranbuha da bi firehî, bi gelek tewat û tebat li ser berhemên Osma Sebrî (Apo) radiweste, wek kesekî, ku bi xwe mamhosteyê edebiyatê ye, gotar û helbest û pirtûkên seydayê xwe, yek û yek rêzkirine, dane ber rohniyê û ji me re dane nasîn. Bi rast, ev kar ne karekî asan e, karekî pir dem û kanîn û zanatî jê re pêwîst e, ne karê her yekî ye.                                

Di paþgotina pirtûkê da, niviskar li ser rêberê mezin Osman Sebrî (Apo) wek siyasetmend vê dibêje: "Xebata wî pirr cure ye, gelek cefa di ber bîr û baweriyên xwe de kiþandî ye, û hevaldozê hizra hevrayariya xebata çekdarî, rêzanî û nivîsevanê bûye."  Hema kêm pirtûk, lêkolîn û nasdayîn li ser jiyana roþenbîrî, helbestvanî û nivîsevanî ya (Apo) hene, lew re niviskar ji xwe re erk û delamet dizane, ku li ser wê yekê bi zanyarî û lêkolînî raweste. Ev kar jî bi rast baþ kiriye.                                                                          

Li dawiyê ez dixwazim vê bibêjim: "Raste em tev xwe wek zarokên biçûkên rêya xebata Osman Sebrî (Apo) didin nasdan, û rast e, ku em xwe wek hezkirên kesanî û têkoþeriya wî dibînin, em bi wî serbilind in, lê mixabin! Bo çi em wek wî nabin, di berxwedana xwe da li hemberê hêriþa neyarê hov? Heger em rast ji Osman Sebrî (Apo) hezdikin, em xilatekê bi navê wî li dostên gelê Kurd belav dikin, weku nîþana wefadriyê ji xêza wî re, bo çi em nikanin li ser rêya wî bi hev re, di bin alaya wî ya ramyarî da, yekdest bin û saziya, ku wî avakiriye, ji parçebûnê, ji îdiyolocîkirinê, ji hevxwarinê û hevtunekirinê biparizin?.