YARA
efrin.net, 26.08.2004
Xaniyên axî, malên bê keskayî û dar. Babilîsoka kor jî û di ziqaqên
teng de Cengoyê Hemo û rêberê wî dorpêç dike û bêvilên wan bi bihna tozê
mişt dike. Nav rîh û porên wan jî bi tozê û yek perçîmên pişkulan têne
dagirtin. Piştî babilîsok ji wan derbas dibe, ew bi temîzkirina xwe de
dikevin. Cengo bi kuzûrî dirame: “Çima bi vir ketim? Mala Yara ji ku ve
gihiştî vî gundê ji rûpelên dîrokê jibîrkirî. Heya berî çend rojan em
cîran bûn, çawa bi vir ketin...?!”
“Em gihêştin.” Dengê Henîf ramanên wî didize. Kutana derî û gotina fermo
û ketina hewşê dibin yek. Têvedana derî, ew xistin gulistana hevzoyên
gul û rihanan, baxçeyên meywe.
“Kî ne ew... kerem kin.” Dengê kebaniya malê ji hundir ve tê, û gava çav
li Cengo dikevin berkeniya wê şerpeze dimîne, nema dizane riya
belavkirina ser rûdêm li ku maye, û regezên can û hest ji dûzana xwe
dikevin. Rondik barîn, dûman û ewrekî baranê ji wan bi hev ket û bi ser
seriyê Cengo de teneyên toliya barîn.
Weşîna toz û telazê jî ji ewrekî zer, ku bi Memo re hat, perdeyeke reş
dixîne nav wan de û tev dikevin hundir. Cengo barê silavan ji ser milên
xwe danî nîvê hundir, da ku silavên yeko-yek derîne û belav bike. Demekê
bi şûn de Memo bi mêvanê xwe re, yê ku hîn ji berî hatina Cengo û Henîf
rûnişti bû, dertê û diçin, lê ew sozê dide ku dê zû vegere mal.
Dem dibe benîşt û ji şevê naqetê. Henîf keys ne da wan, ku ew yek mistan
ji kaniya evînê vexin. Dêw ê di devê kaniyê de rûniştiye. Lê çaxa bi
“tawilê” dilîzin, ew xwe ji bîr dikin û Cengo carekê dît ku kat 03.30
ye, ber destê sibê ye. Memo hîna venegeriye mal.
Henîf, tu dizanî kat çendin.” Ev gotin fermana çûyîna wî dide.
Cengo ji xaniyê ku ew û Henîf lê dilîstin tê yê ku Yara û zaroyên xwe lê
raketî ne, xwe li ser nivînan dirêj dike. Kalê malê, Bavê Memo çavan
vedike... tiştekî nabêje, cileke paçî dikeve destan de û bi ser serê xwe
de dike. “Yara çireyeke vemirtî ye”, ev gotin di guhê wî re diherike.
Roniyeke sivik ji cihekî tê, wêneya Yara di çavan de diçîne, xwe dixe
nav nivînan û tiliyên Cengo xwe tajon nav agirê pîran, da ku çîk û
gurzên êgir belav bikin.
“Kalê xew nekirî.”, Yara du caran jê re got, lê nema ne kal û ne jî ew
xortê teze, yê ku heya wê çaxê tine bû û mîna cinan di ber pozên wan re
der dikeve, ne jî bayê sur-sur dikarin wan ji hembêza hev derînin.
Çaxa xwast ku yek mistên avê ji kaniya ku di kabokên Yara de derdibûn
vexwe, kal dîsa serî hildide, lê perdeyek li ber çavan e.
“Ji bo min, eger tu hez ji min dikî, divêt tu bixwînî. Cara paşin ku
hatim ba we, tevan ji min xwest ku xwendinê di serê te de biçînim.”,
gotin di devê Yara de tên guvaştin, bi kela hinavên wê.
“Nema ez xwendinê bi serî dikim.” Cengo bi gotina xwe re ramûsanek ji
nav birihan bir. Segê ku hertim hestî distandin ji nişka ve qopeke goşt
li pêş xwe dibîne, êrîşê dibe ser. Kişandina kalemêr ji orxanê re dihêle
ku Yara bi temamî bihîne. Kiras xewê kişiye ser navikê, derpiyekî aravî
ji çar tiliyan di nav lingan de ye. Lê bala kalemêr ne li wan e, ne jî
ya wan ji wî heye. Seg qopê goşt xiste devê xwe, diran tê de cûm kirin.
Lê bi bihin û daxwazên kaniyan û bi dîtina kenarên delavên kûr, bi
kûrbûna bîranînan, ku bi zorê di bin ezmanekî aravî de hatine veşartin,
seg har bû û... derziya bencê wî gêj û sersend dêxîne.
Bi vekirina çavan re Cergo dibîne ku ew û wî xortî di kavilekî de ne:
“Te ez bi dûr xistim”. Bernav beriyên xwe tevdide, kêr-dûskek ji paşelê
bi der tê. “Ji berî çend salan li Efrînê mirovekî min yekî ereb bi
kêr-dûskeke wilo kuşt”. Çend caran di dest xwe de dilîskîne, da ku pê
bide nasîn ku ew hostekar e... Û herdu seg rabûn hev, dêl temaşa wan
dike, diran tamaran diçirînin, xwîn dixulxule, û yek diweste û bi kêmanî
ji dêlê bi dûr dikeve.
Ji hundirê kavil bi dertê û berê xwe dide mala Yara, da ku tîna dil,
agirê jînê li ber kaniyê vemirîne, lê bi rê ve ji xwe dipirse: “Eger
Memo bi mebest derketi be, da ku me bi hev re bibîne...”
Gundê Yara di vê çûn û vegerînê de hatiye guhartin, mezin bûye, mîna ku
Cindirês di navbera du xewnan de mezin bû. Çavên Cengo bi tiştekî
nakevin, ne mala Yara, ne kalemêr û ne jî zaro. Nependiya Yara hêşt
ewrine şeydayî li serî bên pêçan û gêj bikeve.
“Qamişlo... belê bajarê min e, ev riya du pira ye, ev sînema Remsîs e.
Di navbera sînemê û sînemê de sînemeyek heye... Kanî riya mal”. Cengo
çawa dilive, kû ve diçe, bala xelkê lê ye. Lê ew tiştekî biyan di xwe de
nabîne. Her yek tena dînitiyê di kirasê civakî de vedişre. Ew jî tevlî
wan çend kesên li hêviya pasê dibe. Yekî navsal ber ve Cengo tê û
dipirse:
“Tu çi karî dikî ?”
“Ne karê te ye.”, bi hêrs vedigerîne, nema pozê xwe ji kesekî re datîne.
Bi bersiva wî re dînekî din dêng li civatê dike: “Belkî dîn e. Çi karî
dikî... law?”. Mîna yek bixwaze zarokekî bitirsîne, zimên dertîne û
dilopine girêz bi ser çenê de diherikin. Çavên xwe beloq dike, destan
dide ber guhên xwe û dihejîne. Cengo xwest wî bifetisîne, lê cendirmeyan
ew ji nav lepên wî derxist.
Girêz, kef û kopik, porhincî û kenê bûdele baweriya Cengo bi cih anî ku
ev kesekî dîn e. Xistina wî kesî hundirê tirimbêleke leşkerî ji aliyê
polîsan ve û çavpêketina wî dihêle ew biqîre: “Çima... ez di şûna bûdele
de nebirim ?”
“Ey leşkerên segbav, min şerê xwe tê da, çima we ez berdam ?”
Kab sist in, sabûna wan derxistine. Her carê ku dixwaze rabe ser xwe,
ling bi pêş û şûn de dişelin. Her ku ew dilive, bêtir di qûmê de, di dem
û zemînê de diçe xwar. Jiyan girêzokî bûye. Gêreya ku di cihê pelûsan
wer bûye çendî dilive nikare xwe ji girêzê derîne. Cara sedî gêre barê
xwe gihande serê zinêr û... Nabilyon çû şer.
Ew dibeze ser pireya ku bajêr û zindanê bi hev ve girê dide. Çavên wî bi
Yara dikevin, dev kilît dibe û ziman direwise, çav jî pir êşan
dadirivînin. Lê tirimbêla leşkerî bi rê dikeve û bi qulaptina wê re,
qêrîn bi Cengo dikeve: “Kişandina evrşmêye ji kelemê ye”. Dît Yara digel
Silava biçûk di kenara pirê de çû xwar û di navbera wî û wan de
perdeyeke ji bê û avê, ji xewnan tête danîn.
Cengo xwe bi ser hesinê pirê de xar dike. Di bin de kaniyên zelal, axa
sor, baxçeyên meywe û hinaran, çemên ji mey û hingiv diherikin. Leylana
dengekî ji kûraniya xewnan dikeve guhên wî: “Navê te jî gihişt me...
Dema êşkenceya te ya di Dojehê de kuta bû û divêt tu vegerî Buhiştê...
Îro roja hevdîtina Adem û Hewa ye. Xweda ji peymana xwe vegeriya û rê da
candarên xwe, da ku di Buhiştê de hevdu bibînin... Yara li benda te ye.”
Cengo piçekî rawestiya, hest û mêraniya xwe da hev û...
Heleb, 1991
|
