|
Bi erdhejan re hêza merivan piçûk û baweriya bi zanînê jî mezintir dibe
Kemal Tolan
efrin.net, 06.01.2005
Dema ez li ulmê (îbadet, qewl û duhayên) mîtolojiya me Kurda ye kevn dirênim, dibînim ku Xwedê nasîna me Êzîdiyan ji qedîm û heta vêga hêjî her qîmeteke mezin dide hebûna ulmê Xwedê û Milyaketên Xwedê. Ulmê Êzîdiyatiyê gelekî zelal dide xwanê ku baweriya me timî li dijî Xwedê ne nasan, dagirkiran, zordar û zulmkara ye. Ji xwe ji ber vê baweriyê, hemû ulmdarên me yên berê û yên vêga hêjî zindî dijîn timî dibêjin; çi wexta ku însan(meriv) li dijî hebûna Xwedê û Milyaketên Xwedê derkevin, divê meriv van gotinên di qewlê „Miskîno jaro“ de li bîra wan bîne.
Belê, ezê niha çend sebeqên “Qewlê Miskîno Jaro“ pêşkêşî xwandevanên hêja bikim û hêvîdarim ke em karibin dersekê ji van gotinan bigrin.
“ Qewlê Miskîno Jaro:
Hey benî Ademo, Miskîno jaro Ademo.
Ev dinya mestexanye, Wek xewina şevane, Hero yara hinane.
Benî Adem livê diniyayê mebe tema, Ev zêr û malî gelek meke cema, Diniya bo Resulê Xudê nema.
Ev diniya erdê derwêşe, Têda di gerin cimile cêşe, Kesek bi nefisakibar naçite pêşe. (Temamiya vî Qewlî di Çavk.: 1 Rûp.: 94-96. de)“
Dîsa li gorî ku vêga gelek ulmdarên me Êzîdiyan hêjî dibêjen,”çî gava piraniya merivan li dijî hebûna Xwedê û Milyaketên Xwedê zêde bive, dê hingê ava reşê li tevaya dinya yê rabe û wê bive roja qiyametê . (2)”
Di Êzîdiyatiyê de , li ser hatina ava reş û roja qiyametê weha tê gotin: „ Di wextekî de gava emrê însanan pir dirêj buye, geleka ji wan hebûna Xwedê û Milyaketên Xwedê înkarkir kirine. Hingî ku însan zalim û Xwedê nenas bûne, ewan gelek caran goştê hevûdinê xwarin(hinek jî dibêjin hingî însan zêde bûbûn, carekê nexweşiyek li însan peyde bu û însan ji ber vê nexweşiyê çû ber helakê, tev gurî û birînbun.)e. Di vê demê de Nûh Pêxember (nebiyê Şeyîdî-Bincer e), ne weke wan di fikirî û ewî her ji hebûna Xwedê û me Milyaketên Xwedê bawerdikir. Nûh Pêxember timî duha û hêvî ji Xwedê û Xasên Xwedê dikir û dixwast, ku ew dawiyê li vê zilm û zora ser ruyê erdê dibe bînin. Xwedê hêvî û duhayên Nûh Pêxember qebûl dike û dibêjê:“Nûh Pêxember, tû ji xwere gemi(geştî)yekê çêke, çiqas neferên mala xwe û cotek ji ruhilberên ku hûn ji wan hezdikin û yên ku pêwîstiya we bi wan hebe bigîne ser hevûdinê. Hûn tev bihevre bikevine nava Gemiyê. Ezê tofanekê(ava reş) li dinya yê belakim, dê bive qiyamet û ez tuxmê çiqas însanê ku li dijî hebûna Xwedê û me Milyaketên Xwedê derdikevin ji dinya yê xelaz bikim. Gava Nûh Pêxember emrê Tawisî-Melek temam dike, êdî Tawisî-Melek bi raya Xwedê ava reş li ser ruyê dinya yê beladike, çiqas merivên li dijî Xwedê û Xasên Xwedê derdiketin û hemû giyanderên dinê ku li ser ruyê erdê hebûne dibin ava reş de dihêle. Tenê Nûh pêxember û ruhilberên ku di gemiya wî de bûne li ser ruyê avê mane. Piştî demek derbas dibe, êdî Tawisî-Melek bi raya Xwedê ava reş li ser ruyê dinya radike, Nûh Pêxember û giyanderên di gemiya wî de hebûn berdide ser ruyê erdê û ji hingê heta vêga jiyan li ser ruyê vê dunyaya em tê de dijîn heye. (2)“
Wekî xwanê dibe ev erdhej û tofana di 26.12.2004 de ku li Okyanûsa Hindî – başûrê Asiya yê de çêbuye ne ya ewil e û ne jî ya dawî ye. Weke ku di ulmê me de jî hatî û tê gotin “eger însan ji van tofanê giran ders negire, wê dîsa roja qiyametê bê”
Belê, qewlê me vêga hêjî li ser hatina ava reş û roja qiyametê weha dibêje: “Qewlê Qiyametê
Rojekê ji rojan dibî
Ew bû roja dijiwar dibî
Ne sed xwezî bi ruha enkar dibî
Ew bû roja mezin dibî
Ew bû roja li wê dibî
Sed xweziya wî mêrî kar û emelê wî çê(dirust=ser
rast) dibî
Çavkanî:
|
|