Tirajediya siyaseta Kurdên Bakur
-II-

efrin.net, 24.12.2003

Fûad Sîpan (Fuat Akpınar)

Min di nivîsa xwe ya yekem de tirajediya siyaseta Kurdên Bakur hinekî vekiri bû û dixwezim vê mijarê dîsa bi hin mînakan bidomînim. Bê guman mirov nikare siyaseta bi sal û deman tenê bi gotarekê an jî çend gotaran bîne zimên.

Armanca min ne ew e ku kûr û dûr li ser pirsa tengasiyên siyaseta Bakurê Kurdistanê rawestim. Ez bawer dikim ku hemû partiyên Kurdan û welatparêz baş dizanin ku tengasiyeke mezin li ser siyaseta Kurdan, him li Kurdistanê û him jî di qada navnetewî de, heye. Lê pir mixabin li ser vê mijarê pir nayê rawestandin, an jî di çerçoveyeke pir teng de li ser têye rawestandin.

Partî û rêxistinên Kurdên Bakur hên jî xwe ji îdeolojiya Marksîzim, Lenînîzim, Stalînîzim, Sosyalîzim û Komînîzimê xelas ne kirine. Kemalîstên Tirkan ev îdeolojiya qaşo-sosyalîzimê ji welatên qaşo-sosyalîst kopya kirin û di Kurdan gerandin, ku tevgera Kurdan bi gotinên derew mijûl bikin û bi vî awayî tevgera me bişkînin. Kemalîstên Tirkan bi siyaseta qaşo-sosyalîzmê ev bi salan e Kurdan dixapînin û heta niha jî di vî warî de bi ser ketine.

Ez fêhm nakim, çima Kurd vê rastiyê nabînin?! Dema hin Kurdên ji partiyên cida diqetin û têne ba hev, da ku partiyeke nû ji bo Kurdan ava bikin, serê gotina wan sosyalîzm e û binê gotina wan sosyalîstî ye û hwd. Van kesana prosesa guhertina cîhanê nabînin, xwe gorî rewşê naguherînin, tenê bi îdeolojiya sosyalîzimê xwe xeniqandine. Tu dibêjî qey di cihanê de ji bilî vê îdeolojiyê wekî din tu tişt nîne û sosyalîzim li ser wan hatiye dapo kirin.

Sosyalîzim, Komûnîzim, Marksîzim, Lenînîzim, Stalînîzim û hwd.

Karl Marx û Friedrich Engels fîlozofên pir jîr û jêhatî bûn, ku teoriya Hegel pûç kirin û hîmê îdeolojiya Sosyalîzim û Komûnîzmê avêtin. Bêguman him Karl Marx û him jî Friedrich Engels bi niyeteke pir pak û durist ji bo kêra gelan îdeolojiya sosyalîzimê ava kirin. Lê bi bîr û baweriya min qasî ku Karl Marx û Friedrich Engels bi niyeteke pak û dirist bûn, ewqas jî xeyalperest bûn. Çumkî wan ol (dîn) red kir û wek efyon dîtin, loma bi ser ne ketin. Lê li aliyê din, wan jî nizanî bû ku dê piratîka pergala sosyalîzimê çawa be? Piratîk jî di dawî de bû felaket.

Hewceyê gotinê ye ku bêjim xerabiyên bi navê sosyalîzim û komûnîzimê hatine kirin, Karl Marx û Friedrich Engels di vê mijarê de hatin bi kar anîn. Lenîn bi destê zorê hate ser têxt û Stalîn jî bi navê sosyalîzimê teror kir û Fîdelê dîktator jî hên bermayînê sosyalîzimê diparêze û hwd. Îdeolojiya ku dawiya wê felaket be û ne mimkin be, ku di nava civata Kurdan de bingeh bigire, gelo çima? Kurd ewqas ji bo vê îdeolojiyê îsrar dikin. Îdeolojiya sosyalîzimê teorî ye û dê wek teorî jî bimîne. Ez tu carî bawer nakim ku ev îdeolojiya dîsa wek pergal di pêşerojê de ser bikeve.

Divê em tiştekî tu carî ji bîr nekin, ku ol (dîn) di civatan de rola herî girîng digire. Di civata Kurdan de jî wisa ye. Piraniyan Kurdan ji ola îslamê ne. Îslamiyetî di civata Kurdan de wisa bingeh û kok girtiye, ku loma tu hêz û qiwet nikare vê rewşê biguherîne û bi kopiya îdeolojiyan gelê kurd îqna bike. Pirsa olan ne tenê di civata Kurdan de, her wiha di hemû olên din yên di cîhanê de hene, ola Xiristiyaniyan, ola Cihûyan û hwd. jî wisan e. Rola olan di civatan de ne tenê li ser civatê û jiyana sosyal heye, her wiha akama olan li ser siyaseta dewletan jî heye. Ger em di cîhanê de qiyasekê li ser şeran çê bikin, şerên di dîrokê de çê bûne ji sedî nod zêde li ser olan çê bûne. Loma ol di jiyana civatan de wisa kok girtiye, ku ji bilî daxwaza demokrasiyê tu tiştek nikare bikeve nava civatê û xwe bide pejirandin.

Ji ber ku kemalîstên tirk kêmasiyên Kurdan baş dizanî bûn – û hên jî wisa ye – loma wan bi hemû quweta xwe gelê kurd bi tiştên bê bingeh mijûl kirine û heta niha jî bi ser ketine.

Divê partî û hêzên Kurdan berî her tiştî bi siyaseteke nû û nûjen, bi bîr û bawer derên ortê û dest ji vê îdeolojiyê berdin; bila bi siyaseteke pirrengî û pirdengî têkevin nava civata Kurdan. Siyaseta ku helwesta Kurdan rast û durist neparêze, ew siyaset ji tengasiyan xelas nabe û dê têk here. Gelê kurd, bira, pezê kesî nîne û tu kes jî nikare têkoşîna gelê kurd bi gotinên vala û bi parastina bermayiya (döküntü) Kemalîzimê biparêze. Dijminê Kurdan yê herî mezin Kemalîzim e û yê dudiyan jî îdeolojiya sosyalîzmê ye. Yan Kurd viya fêhm dikin, yan jî bila dest ji serî tevlihevkirinê berdin û rê ji mirovên jîr û jêhatî re vebe, ku ew siyaseteke li gor daxwaza gelê kurd û li gor rewşa cîhanê bidomînin. Siyaseta Kemalîzim û Stalînîzmê ji bo Kurdan siyaseteke herî ye.

Li aliyê din partiya ku nû ava bûye (KGK) ji xwe re dibêje ku goya ew bi tevayî ji îdeolojiya Lenînîzmê xelas bûye û partiyeke nû ye. Ka em binêrin rastî wisa ye yan na? Ev partiya ji xwe re dibêje Kongira Gel a Kurdistanê. Partiya ku bêje, Kongira Gel a Kurdistanê, yanê xwe tenê xwediyê gelê Kurd dibîne. Di vir de navê gel tê bikaranîn. Kongira Gel a Kurdistanê xwe di destpêkê de pir baş bi navê xwe eşkere dike ku ew hên ji pîskolojiya Marksîzmê, Lenînîzmê û hwd. xelas ne bûye. Çumkî navê gel dane ser xwe û xwe wek xwediyê gelê kurd dibîne û tu dibêjî qey gel li ser wan hatiye dapokirin.

Kesên beriya hilweşandina qaşo welatên sosyalîst dîti bin, baş dizanin ku wan dewletan jî di her kirinên xwe de bi navê gel daxivîn û tevdigeriyan. Navê desgeha polîsên wan, leşkerên wan, meydan û kolanên wan jî bi gotina gel dest pê dikir. (Polîsên Gel, Leşkerê Gel, Meydana Gel, Kolana Gel û hwd.).

Partî bi guhertina nav û hin naverokan tenê nikarin xwe biguherînin. Ev mantiq gelê kurd wek malê xwe dibîne. Di cîhanê de gel nabin mal û milkê tukesî û tukes jî nikare gel li ser xwe dapo bike.

Hewceyê gotinê ye ku li ser serokatiya Abdulah Öcalan jî çend gotinan bêjim. Wek tê zanîn KGK di destpêka damezrandina xwe de biryar da ku ew Abdulah Öcalan wek serokê gelê kurd dibîne. Di dinyayê de li tu welatekî serokên gelan tune ne, serokên partî û dewletan hene. Ev bûyera ku Abdulah Ocalan serokê gelê kurd e, di cîhanê de bûyereke nû ye, ku kenê dinya-alemê jê re tê.

Mantiqê serokê gel di bingehê de ji faşîzima Kemalîzim û ji faşîzma Hitler û Mosolînî tê. M. Kemal xwe wek kalê (mezinê) Tirkan bi biryara parlemanê îlan kir. Adolf Hitler jî ji xwe re digot ”Führer” (serok). Hitler bi destê zorê gelê alman dida qêrandin, ku jê re bêjin “Heil Hitler” (bijî Hitler).

Tolê Tîkrîtê, Sedamê qirş û qalê dîktator, bermayiyê Ereban jî xwe wek serok îlan kiri bû û wî jî bi destê zorê Erebên Iraqê didan qêrandin, ku bila di şeqamên Iraqê de jê re bêjin “bi can bi xwîn em bi te re ne hey Sedam”.

Mirovên ku kompileksê wan yê biçûkbûnê hebe, baweriya wan ji wan tune be, pisîkolojiya wan xerab be, tirsonek û newêrek bin, êdî nizani bin çi bikin, hewceyê tiştên wiha dikin.

Ji me Kurdan re rêberên zana, jîr û jêhatî gerek in, ne serokê gel. Pêwîst e ku Kurd welatên ku tê de demokrasî heye, wek Emerîka û Ewropa ji xwe re bikin mînak, ne welatên dîktator û hov.

Alternatîfa demokrasiyê di cîhanê de tune ye. Yan Kurd vê fêhm dikin û yan jî dê ew tucarî di siyasetê de ji tengasiyan xelas nebin û bi ser nekevin.

Di nava Kurdan de, ne ku mirovên jîr û jêhatî tune ne. Ez bawer dikim ku potansiyeleke pir mezin heye, lê ev potansiyel, xwedî rêxistineke demokratîk nîne. Bi taybetî kesên ji siyasetê dizanin û dikarin ji Kurdan re rêberiyê bikin, yan bêdeng in, yan xwe hên ji hin tengasiyan xelas ne kirine û yan jî ji bo wan astengî têye derxistin.

Rêxistinek û siyaseteke çawa ji Kurdan re divê, ezê dîsa vegerim ser mijarê.